Hpv çoğunlukla cinsel temas yoluyla bulaşır ve kadınlarda genital bölgede siğillere ve rahim ağzı (serviks) kanserine neden olur. HPV virüsünün bir çok farklı tipi bulunur. HPV 6 ve 11 genital bölgede siğillere neden olabilirken HPV 16-18-31-33-45 gibi diğer tipleri ise uzun yıllar rahim ağzında kalması durumunda kansere neden olabilir. Aslında bir çok kadın hayatı boyunca bu virüsle karşılaşır.
Çoğunlukla bağışıklık sistemi tarafından yok edilir. Bağışıklık sistemi tarafından yok edilemezse uzun yıllar rahim ağzında kaldığında hücrelerde bozulmaya ve kanserleşmeye neden olabilir. Cinsel ilişki sırasında kondom kullanılması da genital bölgenin tamamını içine almadığı için bulaşmasına engel olmaz. HPV’den korunmak aşı yolu ile mümkün. Ülkemizde HPV virüsünün dörtlü aşısı mevcut.
Bu aşı 6,11,16,18 tiplerine karşı koruma sağladığı için genital bölge siğillerine karşı koruyucu olmakla birlikte rahim ağzı kanserine karşıda koruyuculuğu bulunur. Ancak HPV virüsünün 16 ve 18 tipleri dışındaki bazı türleride kansere neden olabileceği ve bu türlere karşı geliştirilmiş aşı Türkiye’de şu an için bulunmadığı için yaklaşık %75 koruyuculuğu bulunur. Bundan dolayı aşı olmuş olan kadınların da normal rahim ağzı kanseri taramalarını aksatmamaları gerekir.
21 yaşından sonra üç yıl aralıklarla smear testi 30 yaşından sonrada beş yıl aralıklarla smear+hpv testini 65 yaşına kadar düzenli yaptırılması gerekir. HPV aşısı için en ideal yaş grubu 11-13 yaş arası kız çocukları olmasına rağmen 9 yaşından büyük çocuklara uygulanabilir. 15 yaşından küçük çocuklar 6 ay ara ile 2 doz aşı yapılması bağışıklama için yeterli olur.
Daha büyük bireylere ise ilk doz aşıdan 2 ay sonra ikinci doz, bundan da 4 ay sonra üçüncü doz yapılması gerekir. Daha önce cinsel birliktelik yaşamadan önce aşı yapıldığında aşının etkisi daha fazla olucaktır. Yine de daha önce cinsel birliktelik yaşanmış olması veya hpv bulaşmış olması aşı için engel oluşturmaz. Çünkü başka bir virüs bulaşmış olsa bile diğer üç tipe karşı koruyucu olur. Aşının koruyuculuğu ömür boyu olduğu için ileri yıllarda tekrar aşılama gerekmez. Erkek çocukları da aşılanabilir.
Aslında HPV erkeklerde de anüs, yutak, penis kanseri gibi kanserlere neden olabilir. Bu kanserler kadınlardaki rahim ağzı kanserlerine göre çok nadir karşımıza çıkar. Erkeklerin aşılanması bu kanserlerden erkekleri koruyacağı gibi cinsel partnerlerine HPV bulaşmasını engelleyerek dolaylı yoldan kadınlarıda korumuş olucaktır.