RAHİM AĞZI KANSERİ AŞISI
HPV Kayseri aşısı diğer tüm aşılar ile prensip olarak aynı mantık üzerinde çalışmakta, bu mantık nedir diye sorarsak eğer virüsü kapmadan önce aşı yaptırırsak virüs ile karşılaştığımızda vücudumuz buna daha önceden bağışıklık ürettiği için virüs bizim vücudumuza geçemiyor, bizi enfekte edemiyor. Virüsü kaptıktan sonra aşı olursak aşı bir işe yarar mı diye sormuş olursak maalesef hiçbir işe yaramaz. Kayseri’de HPV aşısı uygulayarak hastalarımızı HPV virüsü kaynaklı genital siğillerden ve rahim ağzı kanserinden korumaya çalışıyoruz.
HPV VİRÜSÜ NEDİR?
HPV virüsünün ne olduğu Kayseri’de kliniğimizde hastalarımız tarafından bize sıkça sorulur. HPV virüsü cinsel temas yolu ile bulaşan bir virüstür. HPV virüsünün bulaşması için tam bir cinsel birliktelik şart değildir, cinsel deri genital bölgeye değerse yani sürtünme tarzı bir ilişkide olsa, deri deriye temas ettiği için virüs geçer. Aynı şekilde prezervatif ile de bir ilişki olsa bile erkeğin testisi prezervatif içine girmediği için kadının dış genital bölgesi ile temas ettiği için yine virüs bulaşmaktadır. HPV toplumda bu nedenlerden dolayı çok yaygın görülen bir virüstür. HPV virüsünün çok fazla tipi bulunmaktadır. Bizler bu tipleri sayı ile ifade etmekteyiz. (Örnek; 6.tipi, 11.tipi, 31.tipi vb)
Daha fazla karışıklığı sebep olmamak için bizler HPV virüsünü 3 ana başlık altında toplayıp aktarmayı daha uygun görüyoruz.
- 1.sınıf HPV virüsünün 6. Ve 11. Sınıfının ait olduğu sınıftır ve bu sınıf ‘SİĞİL’ yapar. Hem kadınlarda hem de erkeklerde siğil yapmaktadır. Sadece bu tipi kapan bireylerde siğil olur ancak kanser yapmaz. Yalnız siğiller çok can sıkıcı bir durum oluşturabilir, siğili tedavi ettikten sonra bile 6 ay ya da bir sene sonra tekrar tekrar siğil oluşması mümkündür. Sürekli kozmetik anlamda psikoloji bozucu bir etki yapmaktadır.
- 2.sınıf ise ne siğil ne de kanser hiçbir şey yapmaz. Zararsız olarak sınıflandırılmaktadır.
- 3.sınıf ise en tehlikeli ‘KANSER’ yapan gruptur. Bu grup siğil yapmaz, hiçbir belirtisi bulgusu yoktur. Nadiren ilişki sonrası kanama yapabilmektedir. Ama bu durumda olmak zorunda değildir. Yıllar içinde sinsice hücrelerde bozulmaya yol açarak kanserleşen süreci başlatmaktadır. Ortalama olarak da 10 sene içinde kadını kanser yapmaktadır.
Kadınların %80 i bu virüs ile karşılaşmaktadır ama şanslı olanlar 2 yıl içinde çoğunun bağışıklık sistemi bu virüsü yok edebilmektedir. Ama o kalan %20lik kesim de tarama da yaptırmamış olursa yıllar içinde kansere dönüşebilmektedir.
HPV aşısının şu anda dünyada ki en geniş kapsamlı aşısı son birkaç aydır Türkiye’de de var. 9 farklı virüsü karşı koruma sağlıyor. Bunlar; siğil yapan tiplerin hepsi, kanser yapan tiplerin ise çoğuna karşı koruma sağlamaktadır. Bizler bu aşıyı her hangi bir cinsel temas veya ilişki olmadan yaptırırsak bağışıklığımız bu virüslere karşı oluşmuş olacak ve ilişkide partnerimizde, eşimizde yada kocamızda bu virüs varsa da bize geçemeyecektir çünkü bağışıklığımız daha önceden oluşmuş olacak. Dolayısı ile hiçbir cinsellik yaşamamış birinin bu aşıyı olması maksimum faydayı sağlamaktadır. Anca bu demek değildir ki yalnızca bu grup mu? Hayır. İlişki yaşamış insanlara da yapılabilir ama ideali mümkünse hiç ilişki yaşamadan yapılmış olmasıdır.
Bu aşı bir çok Avrupa ülkesinde ve ABD ‘de zorunludur. Zorunlu olması bizlerde okulda yapılan tetanoz, verem benzeri aşılar gibi rutin yapılan bir aşıdır. Ama maalesef bu aşı diğer aşılara göre yüksek maliyetli olduğu için henüz ülkemizde Kayseri, Nevşehir, Niğde, Sivas ve diğer tüm illerde devlet aşılama programına alınmadı ama umuyoruz ki yakın bir zamanda aşılama programına alınır ve artık rahim ağzı kanseri de Türkiye de görülme sıklığında azalmalar izlenir.
Aşıları biz 9 yaşından büyük olan herkese öneriyoruz. En ideali 9 yaş ile 14 yaş arasında yapılır ise 14 yaş da dahil (15 yaşından gün almamış olacak) 2 doz yeterlidir. İlk doz yapıldıktan 6 ay sonra 2. Doz yapılır. Ama eğer 15 yaş ve 16 yaş üzerinden yapılacaksa 2 doz yetmiyor 3 doz aşı yapılması gerekiyor. İlk doz yapıldıktan en az 2 ay sonra 2.doz yapılır, 2.dozdan 4 ay sonra da 3. Doz aşılama gerekiyor.
HPV aşısını kız çocuklarına da öneriyoruz erkek çocuklarına da öneriyoruz. Biz bu durumda nasıl bir kazanım elde edecek diye soracak olursak, kız çocukları kesinlikle daha öncelikli ve daha önemlidir. Çünkü bir kız çocuğu aşılanırsa 1.olarak siğile karşı korunmuş oluyor, 2.olarak ise rahim ağzı kanserine karşı korumuş oluyoruz. Erkeklerde aşılama yaparsak (örn; 11 yaşında aşılanırsa) erkeği de siğile karşı koruyor, erkeklerde kansere neden olmaz ama onda da başka bir kadına bulaştırmasını engellediği için ve erkeğe de bulaşamadığı için toplumda kanser sıklığını azaltmış oluyoruz.
*** Aşılamada önceliğimiz kız çocukları olmalıdır. Erkek çocuklarının da aşılanması önerilmektedir.
Cinsel birliktelik yaşamış olan kişilere de HPV sivas aşısı yapılabilir mi diye sorarsak, evet yapılabilmektedir. Daha önce bu virüs ile karşılaşmadıysa ve virüsü kapmadıysa gerçekten hiç ilişkiye girmediği zaman gibi koruma sağlar. Virüs daha önceden bulaştı olarak örnek vermek gerekirse; HPV nin çok fazla tipi var kanser yapan, bir kadın çok şanssız değil ise HPV’nin en fazla 1 veya 2 cinsini kapmış olabilir. Diğer tiplerini en azından kapmasını engeller. Mesela HPV 16.cı kanser yapan tipi pozitif aşıyı oldu tam 16 yok olmayabilir ama HPV’nin 18 yapan ikinci bir kanser tipini engellemiş olur. Ne kadar farklı HPV virüsü ile kadın enfekte olursa yani bulaşırsa kanser olma riski artar. Dolayısı ile aşı olmadan önce evli ya da daha önce cinsel birliktelik yaşamış olan kişilerin HPV testi yaptırması şart değil çünkü hiçbir kadın tüm HPV Niğde tiplerini kapamaz, yine da olması gerekir ama aşının en etkili olacağı grup hiçbir cinsel temas yaşamamış olan kız çocuklarıdır. Diğer kişilerde önemlidir herkes HPV aşısı olmalı ama en istisnasız atlanmayacak toplumda bunun yaygınlaşmasına birinci öncelik vereceğimiz grup cinsel bir teması olmamış olan kız çocuklarıdır. Ve daha önce belirtildiği gibi 14 yaşında ve daha küçükse 2 doz, 15 yaş ve üzerinde ise 3 doz aşı olması gerekmektedir.
HPV aşısının yan etkisi diğer aşılar gibi nadiren de olsa mesela milyonda bir olan Guillain-Barre sendromu diye belirtilen bir felç var ve bu onda bir tabaka bile gösterilememiş tamamen güvenli bir aşıdır. Sadece uygulama yerinde hafif kızarıklık, hafif kol ağrısı gibi önemsiz belirtileri olabilmektedir. Ciddi önemli yan etkisi olan bir vaka tespit edilememiş ve yıllardır ve milyonlarca doz Avrupa ve ABD de yapılmış bir aşıdır. Yeni ve güvensiz bir aşı değildir. İnşallah ileride çok daha okul çağında, devlet ödeme kapsamında yapılır ve bizim ülkemizde de artık kadınlar rahim ağzı kanserinden gelişmiş ülkelerde olduğu gibi korkmak zorunda kalmazlar.
HPV aşısı kimlere yapılmalı?
Kayseri’de HPV aşısında önceliğimiz kız çocukları olmalıdır. Erkek çocuklarının da aşılanması önerilmektedir.
HPV aşısı ne zaman yapılmalı?
HPV aşısı Nevşehir ne zaman yapılması sorunun cevabı: 9 yaşından büyük olan herkese öneriyoruz. En ideali 9 yaş ile 14 yaş arasında yapılır ise 14 yaş da dahil (15 yaşından gün almamış olacak) 2 doz yeterlidir. İlk doz yapıldıktan 6 ay sonra 2. Doz yapılır. Ama eğer 15 yaş ve 16 yaş üzerinden yapılacaksa 2 doz yetmiyor 3 doz aşı yapılması gerekiyor. İlk doz yapıldıktan en az 2 ay sonra 2.doz yapılır, 2.dozdan 4 ay sonra da 3. Doz aşılama gerekiyor.