Gebelikte kabızlık (konstipasyon) bu dönemin stabil ve sağlıklı geçmesi için vücuttaki üretimi daha fazla gerçekleşen östrojen hormonunun neden olduğu yan etkilerden biridir. Gebelikte bulantı problemine bağlı olarak beslenme alışkanlıklarının değişmeside önemli.
Kabızlığı hastalık değil de bir semptom olarak düşünmek daha makuldür. Hatta kendi başına herhangi bir hastalık söz konusu değilken de rastlanılan bir durumdur. Günümüzde sıklıkla şikâyet edilmeye başlanan bir sorun olsa da birçok hasta sadece kabızlığını gerekçe göstererek muayene olmak istemez ve bu şikayetlerini kadın hastalıkları ve doğum uzmanına söylemeyi erteleyebilir.
Gebelikte kabızlık ise spesifik durumlar söz konusu olduğundan takibi, neden veya nedenleri, tasnifi ve tedavi metotları özenli bir süreç gerektirir.
Kabızlık Şikâyeti Olan Gebelerde Değerlendirme
Kabızlık, gebelerde genellikle gastrointestinal (mide ve bağırsak kaynaklı) sisteme ilişkin önemli bir patolojik bulgu içermez. Ancak ayrıntılı bir klinik analiz nadiren de olsa kabızlığa kaynaklık edebilmesi muhtemel ciddi bir patolojik sorunun teşhisi ve tedavisi için önemlidir. Kabızlık genelde bağırsak pasajının yavaşlaması nedeniyle oluşur. Kabızlık tedavisinde hasta eğitimi ve beslenme alışkanlıklarının değişimi büyük önem taşır. Bol sıvı tüketmek çok önemli. Doğum sonrası bir çok kadının şikayetleri geriler.
Klinik muayene sürecinin başlangıcı anamnezdir (hastanın öyküsünün alınması). Hastanın yakınmaya başladığı zamana kadar geçen sürede, dışkılama anı ve sonrasında yaşadıkları öğrenilmek istenir. Dışkılama sırasında;
- Ağrı
- Sert dışkı çıktısı
- Ikınma sorunları
- Dışkıda kan bulunması
gibi şikâyetlerin, dışkılama sonrasında da şu ve benzeri uzantılarla devam edip etmediği sorgulanır: şişkinlik ve ağrının sürekliliği.
Bütün bunlar göz önüne alındığında kabızlığa kaynaklık eden ciddi bir patolojik bulgu söz konusu değilse fiziki incelemede olumlu ve yeterli dönüşler alınamayabilir. Ancak altta yatan ciddi bir sağlık sorununun teşhisinde de sağlam bir fizik muayene ile nokta atışı sonuçlar elde edilebilir ve tedaviye yönelik çok olumlu hamleler gerçekleştirilebilir.
Gebelerde Kabızlığın Tedavisi
Organik işlev bozukluklarının tedavisi, vücudun kabızlık şikâyetine neden olan bölüm veya bölümlerinde uzman hekimler tarafından koordineli olarak gerçekleştirilir. Ancak patolojik bir bulguya rastlanmayan kabızlıklarda gebeler farklı yöntemlerle tedavi edilebilirler. Bu tedavi sürecinden ve yöntemlerden madde madde bahsetmek gerekirse;
- Gebeleri kabızlıklarının ciddi bir hastalıktan kaynaklanmadığına ikna etmek,
- Daha çok posalı yiyecekler tüketmek. Yulaf ezmesi, ıspanak, pırasa, kabuğu soyulmamış elma
- Onları yeterli su ve suyun yanı sıra içlerinde sıvı miktarı yüksek gıdalar tüketmeleri yönünde teşvik etmek,
- Bunlar sonuç vermediğinde de en doğru ilaç kullanımını sağlamak,
şeklinde sıralayabiliriz.
Gebelerde İlaç Kullanımı
Gebelikte kullanılacak ilaçlar non-teratojenik (anneden fetüse ya da embriyoya geçmeyen), emilimi anne sütünde rastlanmayacak nitelikte gerçekleşen türden seçilmeli ve kabızlığın ilaç ile tedavisinde özellikle laksatifler (müshil) dikkatle kullanılmalıdır.